pik vima list खरीप २०२५ मधील अतिवृष्टीमुळे नुकसान झालेल्या शेतकऱ्यांसाठी पीक विम्यांतर्गत भरपाई प्रक्रिया सुरू झाली आहे. पात्र महसूल मंडळातील शेतकऱ्यांच्या खात्यात प्रति हेक्टर सुमारे ₹१७,५०० पर्यंत रक्कम जमा होण्याची शक्यता असून, पात्रतेची यादी तयार करण्यात आली आहे.
महाराष्ट्रातील शेतकरी वर्गासाठी खरीप २०२५ हा हंगाम अत्यंत अडचणीचा ठरला. राज्यातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये झालेल्या अतिवृष्टीमुळे उभ्या पिकांचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाले. काही भागांत पीक पूर्णपणे वाया गेले, तर काही ठिकाणी उत्पादनात मोठी घट नोंदवण्यात आली. या पार्श्वभूमीवर राज्य शासनाने शेतकऱ्यांना दिलासा देण्यासाठी ३१,६२८ कोटी रुपयांचे विशेष आर्थिक सहाय्य पॅकेज जाहीर केले आहे.
१ लाख ४ हजार लाडक्या बहिणींचे अर्ज बाद; मिळणार नाही १५०० रुपये; यादीत तुमचं नाव आहे का?
या पॅकेजचा महत्त्वाचा भाग म्हणजे प्रधानमंत्री फसल बीमा योजना. या योजनेअंतर्गत पात्र शेतकऱ्यांना प्रति हेक्टर किमान ₹१७,५०० पर्यंत भरपाई मिळण्याची शक्यता आहे. मात्र, कृषी विभागाने स्पष्ट केले आहे की ही रक्कम सर्व शेतकऱ्यांना एकसमान मिळणार नाही. भरपाई ही संबंधित महसूल मंडळातील सरासरी उत्पादन नुकसानीवर आधारित असेल.
डिसेंबर २०२५ अखेरपर्यंत राज्यातील सुमारे ८२ टक्के महसूल मंडळांचा पीक कापणी प्रयोग (Crop Cutting Experiment) पूर्ण झाला आहे. या प्रयोगांमधून मिळालेल्या आकडेवारीच्या आधारे विमा कंपन्यांकडून भरपाईची गणना सुरू आहे. ज्या मंडळांमध्ये उत्पादनात ३० ते ४० टक्क्यांपेक्षा अधिक घट नोंदवली गेली आहे, तेथील शेतकऱ्यांना किमान ₹१७,५०० पर्यंत रक्कम मिळण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
शेतकऱ्यांना दिलासा! उसासाठी ₹१.८० लाख आणि सोयाबीनसाठी ₹७५ हजार पीककर्ज
पीक विम्याचा लाभ मिळण्यासाठी शेतकऱ्यांनी खरीप २०२५ हंगामासाठी विमा पॉलिसी घेतलेली असणे बंधनकारक आहे. या योजनेत वैयक्तिक शेतातील नुकसान ग्राह्य धरले जात नाही, तर संपूर्ण महसूल मंडळातील सरासरी उत्पादनाचा विचार केला जातो. प्रत्येक मंडळात सुमारे १२ ठिकाणी पीक कापणी प्रयोग केले जातात. या प्रयोगांतून मिळालेल्या उत्पादनाची तुलना मागील ५ वर्षांच्या उंबरठा उत्पादनाशी केली जाते.
उदाहरणार्थ, सोयाबीन पिकासाठी प्रति हेक्टर विमा संरक्षित रक्कम सुमारे ₹५६,००० आहे. जर एखाद्या मंडळात उत्पादनात ३० टक्के घट झाली असेल, तर शेतकऱ्याला सुमारे ₹१६,८०० ते ₹१७,५०० इतकी भरपाई मिळू शकते. कमी नुकसान असल्यास भरपाईची रक्कमही त्यानुसार कमी मिळते.
जिओने २०२५ साठीचे सर्व प्लॅन बदलले आहेत. तुमच्यासाठी कोणता प्लॅन सर्वोत्तम | Jio recharge plan
शेतकरी आपली पात्रता व भरपाईची स्थिती पुढील मार्गांनी तपासू शकतात –
१) pmfby.gov.in या अधिकृत वेबसाइटवर
२) महाराष्ट्र अॅग्री अॅपद्वारे
३) नोंदणीकृत मोबाइलवर येणाऱ्या एसएमएसद्वारे
४) टोल-फ्री क्रमांक १८००-२०९-५९५९ वर संपर्क करून
काही शेतकऱ्यांच्या खात्यात रक्कम जमा होण्यास सुरुवात झाली असून, संपूर्ण वितरण जानेवारी २०२६ अखेरपर्यंत पूर्ण होण्याची शक्यता आहे.
पीक विमा योजना ही नैसर्गिक आपत्तींच्या काळात शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा आधार आहे. जरी भरपाई वैयक्तिक नुकसानीवर आधारित नसली, तरी विमा संरक्षणामुळे आर्थिक धक्का काही प्रमाणात सावरता येतो. पात्र शेतकऱ्यांनी आपली माहिती तपासून घ्यावी आणि पुढील हंगामासाठी विमा संरक्षण नक्की घ्यावे, असे आवाहन कृषी विभागाकडून करण्यात आले आहे.