Donkey Farming Subsidy: राष्ट्रीय पशुधन अभियानांतर्गत केंद्र सरकार गाढव पालन व्यवसायाला प्रोत्साहन देत आहे. या योजनेत प्रकल्पाच्या खर्चावर ५० टक्के अनुदान मिळू शकते, ज्याची कमाल मर्यादा ₹५० लाख आहे. शेतकरी, SHG, FPO किंवा कंपन्यांना ऑनलाइन अर्ज करून या योजनेचा लाभ घेता येणार आहे.
स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी अनेक तरुण वेगवेगळ्या कल्पना शोधत असतात. पारंपरिक शेतीसोबत पशुपालन हा ग्रामीण भागातील महत्त्वाचा उत्पन्नाचा स्रोत बनत आहे. अशाच पार्श्वभूमीवर केंद्र सरकारने राष्ट्रीय पशुधन अभियान (National Livestock Mission – NLM) अंतर्गत गाढव पालन व्यवसायाला प्रोत्साहन देण्यासाठी विशेष योजना सुरू केली आहे.
PM किसान योजना: महाराष्ट्रातील ९१ लाख शेतकऱ्यांच्या खात्यात ₹१,८३७ कोटी जमा; २२वा हप्ता वितरित
या योजनेअंतर्गत गाढव पालन करणाऱ्या शेतकरी, स्वयंसेवी संस्था, शेतकरी उत्पादक संस्था (FPO) किंवा स्वयं सहाय्यता गटांना प्रकल्प खर्चाच्या ५० टक्क्यांपर्यंत अनुदान देण्यात येते. या अनुदानाची कमाल मर्यादा ₹५० लाख इतकी निश्चित करण्यात आली आहे.
यामुळे ग्रामीण भागातील युवक आणि उद्योजकांना पशुपालन क्षेत्रात नवे व्यवसायिक पर्याय उपलब्ध होत आहेत.
राष्ट्रीय पशुधन अभियानांतर्गत आर्थिक मदत
राष्ट्रीय पशुधन अभियानाच्या माध्यमातून सरकार घोडा, उंट, गाढव आणि खच्चर पालनासाठी आर्थिक मदत उपलब्ध करून देत आहे. या योजनेचा उद्देश म्हणजे ग्रामीण भागातील रोजगार वाढवणे आणि पशुधन संवर्धनाला चालना देणे.
जर एखाद्या प्रकल्पाचा एकूण खर्च ₹१ कोटी असेल, तर सरकार त्यातील ५० टक्के म्हणजे ₹५० लाखांपर्यंत अनुदान देऊ शकते. उर्वरित रक्कम बँक कर्ज किंवा स्वतःच्या गुंतवणुकीतून उभारावी लागते.
LPG Subsidy Check: गॅस सबसिडी खात्यात आली का? मोबाईलवरून २ मिनिटांत असा तपासा LPG Subsidy Status
अर्ज करण्याची प्रक्रिया
या योजनेसाठी अर्ज प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाइन आहे. इच्छुक लाभार्थ्यांनी खालील पद्धतीने अर्ज करावा:
१) अधिकृत वेबसाइट nlm.udyamimitra.in वर भेट द्या
२) ‘Apply Here’ या पर्यायावर क्लिक करा
३) मोबाईल नंबर आणि ईमेल आयडी वापरून खाते तयार करा
४) लॉगिन करून Animal Husbandry विभाग निवडा
५) ‘Donkey/Horse/Mule/Camel’ ही श्रेणी निवडा
६) वैयक्तिक माहिती, जमीन आणि बँक तपशील भरा
७) आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करून अर्ज सबमिट करा
अर्ज पूर्ण झाल्यानंतर अर्जदाराला Application ID मिळते.
आवश्यक कागदपत्रे
या योजनेसाठी अर्ज करताना खालील कागदपत्रे आवश्यक असतात:
१) आधार कार्ड, पॅन कार्ड आणि रहिवासी पुरावा
२) जमिनीचे कागदपत्र – सातबारा (७/१२) किंवा भाडे करार
३) सविस्तर प्रकल्प अहवाल (DPR)
४) बँक पासबुक आणि कॅन्सल चेक
५) पशुपालन प्रशिक्षण किंवा अनुभव प्रमाणपत्र
६) पासपोर्ट आकाराचा फोटो
७) SHG, FPO किंवा कंपनी असल्यास नोंदणी प्रमाणपत्र
गाढव पालनासाठी महत्त्वाच्या अटी
सरकारने या योजनेसाठी काही विशिष्ट अटी निश्चित केल्या आहेत:
१) एका युनिटमध्ये किमान ५० मादी आणि ५ नर गाढवे असणे आवश्यक आहे
२) फक्त भारतीय स्थानिक जातींच्या गाढवांसाठीच अनुदान दिले जाते
३) अनुदानाची रक्कम २ टप्प्यांत दिली जाते
४) पहिला हप्ता कर्ज मंजूर झाल्यानंतर आणि दुसरा प्रकल्प पूर्ण झाल्यावर दिला जातो
सरकार गाढव पालनावर भर का देत आहे?
२०१९ च्या पशुगणनेनुसार भारतात गाढवांची संख्या केवळ १.२३ लाख इतकी उरली आहे. २०१२ च्या तुलनेत या संख्येत सुमारे ६० टक्के घट झाली आहे.
ही घट थांबवण्यासाठी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला चालना देण्यासाठी सरकार गाढव पालनाला प्रोत्साहन देत आहे.
पशुपालकांसाठी इतर महत्त्वाच्या योजना
१) पशु किसान क्रेडिट कार्ड (Pashu KCC)
या योजनेत पशुपालकांना ₹१.६० लाखांपर्यंत कर्ज मिळू शकते.
२) राष्ट्रीय गोकुळ मिशन (RGM)
देशी गाई आणि म्हशींच्या संवर्धनासाठी या योजनेत ₹२ कोटीपर्यंत अनुदान दिले जाते.